Είμασταν Χατζημεταλλάδες πριν γίνουμε Χατζηφιλόσοφοι.

5 λεπτά ανάγνωσης.

🤔⁉️Εσείς το ξέρατε ότι σαν ανθρωπότητα είμασταν Χατζημεταλλάδες πριν μάθουμε να γράφουμε και να μιλάμε; «Πάλι τσούζεις τσίπουρα, Βρασίδα!», φώναξε ο Μπάμπης απο την Ξάνθη, φανερά ενοχλημένος που κάθεται και υποβάλλει φορολογικές δηλώσεις και δεν πίνει και αυτός το “Αθάνατο νερό”. Θα αφήσουμε όμως τον Μπάμπη στην ησυχία του και θα σας εξηγήσω τι σημαίνει ο αμφιλεγόμενα ευφάνταστος τίτλος μου. Αρχικά ας κάνουμε μια πρώτη στάση στο 1977 για να δούμε ταινία.🍿

🎥Στην ταινία του 1977, Close Encounters of the Third Kind, θα δούμε ότι οι άνθρωποι προσπαθούν να επικοινωνήσουν με τους εξωγήινους χρησιμοποιώντας τη μουσική. Κανένας βέβαια δε μας είπε αν οι εξωγήινοι έχουν όντως ακοή ή γιατί δεν επικοινωνήσανε με τα μαθηματικά ασούμε, αλλά αν έχουν πράγματι ακοή φαίνεται ότι η μλκία που τους παίξαμε τους άρεσε. 😱Ίσως για αυτό και εγώ γουστάρω The Angler and The Gambler απο Iron Maiden γιατί καταβάθος είμαι εξωγήινος. Ορίστε λύθηκε το μυστήριο!🤣

👽Ταινίες σαν και τούτη μαρτυρούν ότι η μουσική εκτός απο μέσο ευχαρίστησης ή ταβερνόξυλου θα μπορούσε να αποτελέσει κάλλιστα και μέσο επικοινωνίας. Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι αν με ρωτήσετε “Πως είσαι Βρασίδα;” και βάλω να παίξει το You Suffer των Napalm Death, κατα 99% θα καταλάβετε ότι σήμερα δεν πρέπει να με πολυενοχλείτε, σωστά; Σωστά! 🤗

🎼Απο που πηγάζει όμως η ιδέα ότι η μουσική θα μπορούσε να είναι μέσο επικοινωνίας; Ας πάμε μερικά χρονάκια ακόμα πίσω. Η γραφή εφευρέθηκε περίπου 5000 χρόνια πριν και οι άνθρωποι βρίσκονται στον πλανήτη περι τα 200000, αν πάρουμε τον πρώτο πρώτο. Αλλά ακόμα και αν πάρουμε τον Homo Sapiens έχουμε τουλάχιστον 15000 ιστορίας που η επικοινωνία θα μπορούσε να είναι κάλλιστα κάποιος δίσκος των Deicide, μιας και τα μουγκριτά του Glen Benton μοιάζουν πιο πολύ σε προϊστορικό κάλεσμα για σεξάκι παρά οτιδήποτε άλλο. Η δυσκολία στην ανακάλυψη ευρυμάτων που να το αποδεικνύουν αυτό έγκειται στο γεγονός ότι η ακουστική φύση της μουσικής καθιστά αδύνατο να αποτυπωθεί κάπου και να διατηρηθεί ανα τους αιώνες, όπως ας πούμε μια ζωγραφιά σε μια σπηλιά με τον αρχαίο πρόγονο μου να κάνει πρόταση γάμου στην αρχαία πρόγονο της Tarja Turunen.💍

🪈Επιπλέον έχουμε την ανακάλυψη της πρώτης κοκκάλινης φλογέρας που χρονολογείται μεταξύ 40 και 60 χιλιάδων χρόνων πριν. Η φλογέρα αυτή παλι ήταν όμως ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο κατασκεύασμα γιατί κάποιος έπρεπε να ανοίξει τρύπες σε πολύ ακριβή σημεία ώστε να καταφέρει να πετύχει τις “σωστές” νότες, πράγμα που σημαίνει ότι για να μπήκε άνθρωπος στον κόπο να το κάνει, πρέπει να είχε κάνει και πρότερα διάφορες σχετικές παρατηρήσεις, όπως ας πούμε αν πετάξεις μια κοτρώνα στο κεφάλι του άπιστου άντρα σου θα κάνει έναν ιδιαίτερα ευχάριστο και γεμάτο ήχο “μπότας” απο ντραμς, ή ακόμα και σφύριγμα ή παράξενους ήχους με το στόμα όταν τα μακαρόνια δεν έχουν κιμά. Μουσικά όργανα προϋπήρχαν δηλαδή αλλά προφανώς δεν ήταν όσο ανθεκτικά όσο το ΝΟΚΙΑ 3310, οπότε πήραν το πουλί και δε διασώθηκαν.

🕰️Αυτά λοιπόν μας αφήνουν ένα τεράστιο κενό μεταξύ της φλογέρας και της εφεύρεσης της γραφής όπου οι άνθρωποι χώριζαν με ροπαλιά στο κεφάλι και όχι ασέβαστο SMS. Πως μπορεί να επικοινωνούσανε πρακτικά όμως;🤔💭

🧑‍🏫Ο καθηγητής Daniel J. Levitin του πανεπιστημίου McGill στον Καναδά, πιστεύει ότι η μουσική κωδικοποιήθηκε στο γονιδίωμα μας ως μέσο γνώσης, καψούρας, ευχαρίστησης, φιλίας, άνεσης και φυσικά μέσο για να πούμε ότι ο Χριστούλης είναι πολύ κουλ. Στις προϊστορικές κοινωνίες των ανθρώπων πιστεύεται για παράδειγμα ότι η γνώση ήταν κωδικοποιημένη σε τραγούδια. Πχ. “Κοντά σε εκείνο το δέντρο έχει χουρμάδες” είχε ένα δικό του τραγούδι ή το “Αν παίζεις πολύ ώρα το τσουτσούνι σου θα τυφλωθείς” ήταν κωδικοποιημένο στο Pleasure Slave των Manowar, όπως επίσης και χυλόπιτα απο την προϊστορική Μαιρούλα θα είχε κάτι σε Joan Jett. Τα δεδομένα που έχει το πανεπηστήμιο για να στηρίξει αυτή την υπόθεση είναι ότι οι νευρώνες του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνοι για την κωδικοποιήση της μουσικής φαίνεται να προϋπήρχαν των αντίστοιχων της ομιλίας. 🤯🤯 Σε επίπεδο εξέλιξης δηλαδή πρώτα μαλώσαμε για το snare του St. Anger και μετά καταλάβαμε τι λένε οι στίχοι!

🤯Μίνι φακτ: Υπάρχει ένα βιβλίο που ονομάζεται “The Singing Neanderthals The Origins Of Music Language Mind And Body” του Steven Mithen όπου μέσες άκρες λέει ότι μια απο τις πρώτες γλώσσες ήταν και η μουσική.

😏Αν για κάποιο λόγο δεν έχετε πειστεί ακόμα, να σας πω επίσης ότι έπη σαν την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, αλλά και η Παλαιά Διαθήκη, πρώτα τραγουδήθηκαν με τη μορφή ποιημάτων ή ψαλμών και μετά κατέληξαν στο χαρτί. Επίσης πολλά σχολεία και προσχολικοί παιδικοί σταθμοί προσπαθούν να μεταφέρουν γνώση μέσω παιδικών τραγουδιών. Όσοι κάνατε αγγλικά πιτσιριδάκες είμαι σίγουρος ότι ξέρετε απ’έξω τα A,B,C,D,E,F,G….. καλύτερα ίσως και απο τους στίχους του αγαπημένου σας τραγουδιού!

🤓Στο τέλος της ημέρας σχεδόν ολόκληρη η φύση φαίνεται να βασίζεται στο τραγούδι σαν μέσο επικοινωνίας οπότε εκείνο το κενό των χιλιάδων χρόνων μεταξύ του πρώτου Χατζημεταλλά και της γραφή παίζει να καλύφθηκε απο την προϊστορική έκδοση του Human των Death. Ή του Be των Pain of Salvation. Ή δεν ξέρω, δικό σας!! 😊

Πηγή:
This Is Your Brain on Music: The Science of a Human Obsession, Daniel J. Levitin
StarTalk Podcast with Daniel J. Levitin